De prestatiemaatschappij en zingeving

Wat heeft de prestatiemaatschappij eigenlijk met zingeving te maken? In mijn boek Werk en Zingeving koppel ik deze beide begrippen aan elkaar en beweer dat onze prestatiemaatschappij tot verlies aan zin leidt. Waarom denk ik dat?

Zingeving is ‘het kunnen plaatsen van dingen in een zodanig kader dat je er raad mee weet’, legde ik in een vorige blog uit. Ik vertaal die definitie ook wel naar: zin ervaren we als we mee kunnen doen aan wat er toe doet. Wat er vooral toe lijkt te doen in onze huidige samenleving is succes hebben, veel geld hebben, tóp presteren, tot de excellenten behoren. Wie dat kan, heeft de kansen voor het oprapen en telt mee. Als je echter buiten de ‘prestatieboot’ valt (en dat gebeurt iedereen op een keer, denk maar aan ziekte, pensioen, werkeloosheid, burn-out), dan pas je ineens niet meer in het ‘prestatiekader’. Je zult je zin ergens anders aan moeten ontlenen dan aan je succesverhaal.

In een samenleving die om andere dingen draait dan succes en prestaties, maar waar bijvoorbeeld zorg voor elkaar en de aarde er meer toe doet dan persoonlijk succes, vallen veel minder mensen buiten de boot. Daar kan iedereen meedoen en daardoor zin ervaren.

Heidi Jansen