Geborgenheid, hoe doe je dat?

Op de site Brainwash van vorige week staat een interview met filosoof en criminoloog Marc Schuilenburg. Hij legt daarin uit hoe we sinds de jaren 70 van de vorige eeuw ons gevoel van geborgenheid langzaam zijn kwijtgeraakt. Hij definieert geborgenheid als ‘een thuisgevoel’. Door flexibilisering en snelle veranderingen in de maatschappij voelen mensen zich ontheemd, zegt hij, ‘alsof ze de sleutels van hun huis kwijt zijn.’

Het artikel sluit aan bij een vraag die mij al een poosje bezighoudt: hoe kunnen we in deze ‘hysterische tijden’, zoals Schuilenburg het noemt, toch een gevoel van geborgenheid op de arbeidsmarkt ervaren? Tijdens mijn zoektocht naar een antwoord kwam ik een artikel tegen in de Harvard Business Review (het heet ‘Thriving in the GIG economy’), waarin verslag wordt gedaan van een onderzoek onder zelfstandigen naar hun ‘thuisgevoel’. 

Het blijkt dat ook mensen die heel flexibel en mobiel zijn qua werk, geborgenheid zoeken. Daarbij blijken vier aspecten van belang: plek, routines, doelen en mensen. 

Het onderzoek laat zien dat de werkplek (hoe flex ook, al is het op een cruiseschip) heel belangrijk is. Een speciale plek, thuis of onderweg, die bedoeld is om te werken en waar je omgeven bent door dingen die bij je werk horen, helpt om in de ‘werkmodus’ te komen. Daarnaast geven routines structuur in je werkweek en helpen focus aan te brengen in werkzaamheden. Die routines kunnen ook eten en bewegen betreffen. ‘Rituele elementen geven mensen een gevoel van controle en orde in een onzekere omgeving’, schrijven de onderzoekers. Verder geeft een betekenisvol doel richting en motivatie aan je werkzaamheden. Weten waarvoor je iets doet geeft je energie om te beginnen en vol te houden, ook als het even tegen zit. Tenslotte gaven alle respondenten aan dat ze een vaste groep mensen hebben die hen bevestigen en aanmoedigen. 

Dit onderzoek richtte zich op zelfstandigen, maar ik denk dat deze aspecten voor iedere werkende gelden. Een werkomgeving die op jouw behoeften is ingericht, structuur in je werkweek, een doel waarvoor je je gemotiveerd voelt en mensen die jou ondersteunen, zijn voor iedereen van belang, of je nu in dienst bent of niet. Het draagt bij aan ons gevoel van ’thuis zijn’ en dat hebben we nodig om ons ‘hysterische’ leven aan te kunnen. 

Heidi Jansen